Obowiązują od 1 stycznia 2017 r.

Zasady w formacie PDF

Zasady ogólne

O dopuszczalności słów decyduje Komisja Językowa Polskiej Federacji Scrabble.
Przy podejmowaniu decyzji o dopuszczalności słowa Komisja kieruje się przede wszystkim:
Nie jest konieczne, aby dopuszczalne słowo było notowane w którymś ze słowników języka polskiego.
Za niedopuszczalne słowa uznaje się:
Dopuszczalne są formy poprawne gramatycznie, bez względu na to, czy i jakie mają zastosowanie w żywym języku (np. świtam). Wyjątek stanowią czasowniki defektywne [Lista], które mają ograniczoną odmianę.

Rozwiązania szczególne

  1. Dozwolone są słowa występujące tylko w kontekście innych słów, a w szczególności:
    1. rzeczowniki w miejscowniku (np. oknie, polach);
    2. formy czasownikowe występujące tylko z się (np. boisz, bojący, baniem);
    3. formy używane tylko w połączeniach z innymi słowami, jeśli swą budową (w sposób oczywisty) wiążą się słowotwórczo z innymi słowami pełnoznacznymi języka polskiego, np. słowa zakończone na -sku, -cku, -dzku (występujące po przyimku po) utworzone od przymiotników zakończonych na -ski, -cki, -dzki (np. polsku od polski).
  2. Słowa, które powstają przez dołączenie ortograficzne do słowa dozwolonego cząstek, mających zgodnie z polską ortografią pisownię łączną, są dozwolone w bardzo ograniczonym zakresie.
    1. Partykuła przecząca nie- może być dodawana jednokrotnie do wszystkich niezaprzeczonych:
      • form przymiotników w stopniu równym (np. nieboski, nieczeską) z wyłączeniem form zakończonych na -sku, -cku, -dzku;
      • przysłówków odprzymiotnikowych w stopniu równym (np. niedługo, nieściśle);
      • form gerundiów (np. niegranie, niebiciu);
      • form imiesłowów przymiotnikowych czynnych (np. nieidącym, niewalące), biernych (np. niedanym, niewbitą) i przeszłych (np. nieposiwiałe, nieopadłym).
      • Ponadto dopuszczalna jest pisownia łączna z nie- w przypadku wybranych słów (np. nieprzyjaciel, niechęć, niepogoda), przy czym do słów tych nie można już dodawać nie- (niedopuszczalne są np. nienieprzyjaciel, nieniechęci, nieniepogodą).
    2. Partykułę: -że, -ż można dodawać jednokrotnie do odpowiednich form czasownikowych w trybie rozkazującym, np.: jedzże, idźcież (niedozwolone jest więc np. kupiłże). Ponadto dopuszczalna jest pisownia łączna z -że, -ż w przypadku wybranych słów[Lista].
    3. Pisownia łączna z cząstką -ć, -ci jest dopuszczalna w przypadku wybranych słów[Lista].
    4. Pisownia łączna z cząstką -li jest dopuszczalna w przypadku wybranych słów[Lista].
    5. Pisownia łączna z formami zaimkowymi -ń jest dopuszczalna w przypadku wybranych przyimków[Lista].
    6. Cząstki czasownikowe: -(e)m, -(e)ś, -(e)śmy, -(e)ście można dodawać do odpowiednich form czasownikowych (np. pisałem, grałaś), do spójników i partykuł zakończonych na -by (np. niechbyś, gdybym, jakbyśmy), do połączeń spójników i partykuł z cząstką -by (np. alebym, czybyście) oraz do słów byle, bodaj i bogdaj (np. bylebyście, bodajśmy, bogdajem). Ponadto dopuszczalna jest pisownia łączna tych cząstek w przypadku wybranych słów[Lista].
    7. Cząstki czasownikowe: -by, -bym, -byś, -byśmy, -byście można dodawać tylko do odpowiednich form czasownikowych, np.: pisałbym, zlazłobyś, mielibyśmy, grałybyście.
  3. Wśród form poprawnych gramatycznie, a zatem dopuszczalnych, które nie znajdują lub znajdują w niewielkim zakresie zastosowanie w żywym języku (tzw. form potencjalnych), należy wymienić przede wszystkim:
    1. liczbę mnogą wszystkich rzeczowników odmiennych, nawet jeśli są opatrzone informacją „blm”, np.: dekadentyzmy, tlenom, trwaniach, aluminia;
    2. „nieosobowy” mianownik liczby mnogiej rzeczowników męskoosobowych, np.: prałaty, rajdowce, sędzie, pogany, ziemiany (formy te są w pełni poprawne regularne i nie tyle archaiczne, co familiarne - nasze dzielne komandosy lub deprecjonujące - te okrutne belfry, a niektóre spotyka się względnie często we współczesnej polszczyźnie - te doktory);
    3. wołacz wszystkich rzeczowników, np. abstynencjo;
    4. rodzaj męskoosobowy wszystkich przymiotników i imiesłowów, np.: napotni, murowani;
    5. przymiotniki i imiesłowy występujące w rodzaju niezgodnym z naturalnym odniesieniem „płciowym”, np.: żonata (żonata osoba);
    6. pierwszą i drugą osobę liczby pojedynczej rodzaju nijakiego wszystkich czasowników niedefektywnych, np. poszłom, wzięłobyś;
    7. pierwszą i drugą osobę wszystkich czasowników niedefektywnych nieużywanych na ogół w odniesieniu do osób, np. mżę;
    8. tryb rozkazujący i formy nieosobowe czasu przeszłego wszystkich czasowników niedefektywnych, np.: muś, wólmy, liniano, byto;
    9. wariantywny (zakończony na -ij, -yj) dopełniacz liczby mnogiej rzeczowników rodzaju żeńskiego, które w dopełniaczu liczby pojedynczej mają końcówkę -ii, -ji, np.: bazylij, feeryj, gracyj;
    10. tradycyjny (zakończony na -cze) wołacz liczby pojedynczej rzeczowników męskoosobowych, które w mianowniku liczby pojedynczej mają końcówkę -ec, np.: akowcze, japończe.
  4. Powyższe zasady zostały opracowane na podstawie wcześniejszych Zasad Dopuszczalności Słów i uwzględnione przy tworzeniu Oficjalnego Słownika Polskiego Scrabblisty (OSPS), który służy do sprawdzania dopuszczalności słów podczas turniejów. Werdykt OSPS jest ostateczny, chyba że jest on bezsprzecznie nieprawidłowy (np. brak dopuszczalnego wyrazu portami mimo dopuszczalności odmiennego wyrazu port) - w takim przypadku ostateczną decyzję podejmuje sędzia turnieju.

Listy



Zasady Dopuszczalności Słów obowiazujące do 31 grudnia 2016

SCRABBLE® jest zastrzeżonym znakiem towarowym J.W. Spears & Sons    |     © Prawa autorskie